Co do zasady, pracownik nie może odmówić pracy w godzinach nadliczbowych. Pracownik musi wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych (jeśli zlecono mu ją zgodnie z prawem). Jeżeli żądanie pracodawcy wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych jest uzasadnione i zgodne z prawem, a pracownik odmówi jej wykonania, można zastosować wobec niego: odpowiedzialność porządkową (upomnienie, nagana), pozbawić premii, czy nawet rozwiązać umowę.

Zdaniem Sądu Najwyższego zmęczenie pracownika nie jest powodem odmowy pracy w nadgodzinach (wyrok SN z 16 grudnia 1987 r., sygnatura akt: I PRN 68/87, OSNCP z 1989 r., z. 10, poz. 164).

Są jednak sytuacje, gdy pracownik może odmówić pracy w nadgodzinach. W niektórych przypadkach odmowa taka może być uznana za uprawnioną - ze względu na zasady współżycia społecznego. Może się np. zdarzyć, że pracownik nie ma innej osoby, która mogłaby zająć się jego chorym rodzicem w podeszłym wieku.

Dlatego przed podjęciem decyzji o zastosowaniu sankcji w stosunku do pracownika, który odmówił pracy w nadgodzinach, warto uzyskać od niego wyjaśnienia co do przyczyn odmowy (w razie wątpliwości możesz żądać takich wyjaśnień na piśmie).

Podstawa prawna:
art. 129, art. 132 - 133, art. 151 - 151³ kp