Niekiedy pracownik może, a nawet powinien, wykonywać pracę przekraczającą jego wymiar godzinowy - nie tylko bez wyraźnego polecenia pracodawcy, ale nawet bez jego wiedzy (pracownik ma bowiem obowiązek dbać o dobro zakładu pracy). Wówczas również będziemy mieli do czynienia z pracą w godzinach nadliczbowych.

Przykład:
W firmie przewozowej, zatrudniającej pracowników w godz. 8.00 - 16.00, przyjęcia towarów następują normalnie do godz. 16.00. W piątek o godz. 15.50 w całej firmie było już tylko dwóch magazynierów. Ich przełożony był w tym czasie na spotkaniu poza firmą i miał wyłączony telefon komórkowy. Tymczasem o tej godzinie dotarła ważna dostawa. Spodziewano się jej rano, ale nie było żadnego kontaktu z przewoźnikiem. Dwaj pracujący jeszcze tego dnia magazynierzy powinni w tej sytuacji przyjąć towar, wykonując pracę w godzinach nadliczbowych.

Zdaniem SN: Praca nadliczbowa - także bez polecenia
Decydujące znaczenie ma wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych za zgodą lub wiedzą przełożonego albo też nawet bez takiej zgody i wiedzy, jeżeli konieczność świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych wynika z obiektywnych warunków pracy, niepozwalających pracownikowi na wykonywanie zleconych mu zadań w ustawowej normie czasu pracy. (wyrok Sądu Najwyższego z 3 października 1978 r., sygnatura akt: I PRN 91/78, niepublikowany, przytoczony za: J. Iwulski, "Kodeks pracy. Orzecznictwo", Kraków 1997, str. 568, poz. 4)

Podstawa prawna:
art. 129, art. 132 - 133, art. 151 - 151³ kp