Nierówne traktowanie bezwzględnie zabronione...

Zmiany dotyczące równego traktowania świadczeniobiorców (dostosowujące polskie przepisy do wymogów UE) weszły w życie. Najważniejszą nowością dla zatrudniających jest konieczność równego traktowania osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z projektem pod pojęciem nierównego traktowania należy rozumieć traktowanie osób fizycznych w sposób będący jednym lub kilkoma z następujących zachowań: dyskryminacją bezpośrednią, dyskryminacją pośrednią, molestowaniem, molestowaniem seksualnym, a także mniej korzystnym traktowaniem osoby fizycznej wynikającym z odrzucenia molestowania lub molestowania seksualnego lub podporządkowania się molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu, oraz zachęcanie do takich zachowań i nakazywanie tych zachowań.

Nierówne traktowanie ma być bezwzględnie zabronione w zakresie:

podejmowania kształcenia zawodowego, w tym dokształcania, doskonalenia, przekwalifikowania zawodowego oraz praktyk zawodowych,

warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej lub zawodowej, w tym w szczególności w ramach stosunku pracy albo pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej,

przystępowania i działania w związkach zawodowych, organizacjach pracodawców oraz samorządach zawodowych, a także korzystania z uprawnień przysługujących członkom tych organizacji, a także

dostępu i warunków korzystania z: instrumentów rynku pracy i usług rynku pracy określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zabezpieczenia społecznego, opieki zdrowotnej, oświaty i szkolnictwa wyższego, usług, w tym usług mieszkaniowych, rzeczy oraz nabywania praw i energii, jeżeli są one oferowane publicznie.

Co istotne - przepisy ustawy będą miały zastosowanie nie tylko do osób fizycznych (np. osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych), ale także (w określonym zakresie) do osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Z regulacji przewidzianych w ustawie mają być natomiast wyłączeni pracownicy - w zakresie, w jakim kwestie równego traktowania regulują przepisy Kodeksu pracy.

...ale w uzasadnionych prawem przypadkach możliwe odmienne traktowanie

Projekt ustawy, obok zakazu naruszania zasady równego traktowania dopuszcza - w określonych przypadkach - odmienne traktowanie. Zgodnie z postanowieniami projektu ustawy ma być ono dopuszczalne m.in.

• co do możliwości i warunków podejmowania i wykonywania działalności zawodowej oraz podejmowania, odbywania i ukończenia nauki w zakresie kształcenia zawodowego, w tym w zakresie studiów wyższych, jeżeli rodzaj lub warunki wykonywania danej działalności zawodowej powodują, że przyczyna odmiennego traktowania jest rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym danej osobie fizycznej, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji tej osoby
• ze względu na wiek - gdy jest to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione celem zgodnym z prawem, w szczególności celami kształcenia zawodowego, pod warunkiem że środki służące realizacji tego celu są właściwe i konieczne lub polegającego na ustalaniu dla celów zabezpieczenia społecznego różnych zasad przyznawania lub nabycia prawa do świadczeń, w tym różnych kryteriów wieku do obliczania wysokości świadczeń; w przypadku pracowniczych programów emerytalnych takie odmienne traktowanie jest dopuszczalne, pod warunkiem że nie stanowi dyskryminacji ze względu na płeć.

Podstawa prawna: 
ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. z 2010 Nr 254, poz. 1700).